Xe Exciter bị nóng máy thường do thiếu nước làm mát, két tản nhiệt bị bùn đất bít, van hằng nhiệt kẹt, bơm nước yếu, nhớt cũ hoặc thiếu, hoặc chạy vòng tua cao lâu dưới trời nắng. Khi đồng hồ báo nhiệt độ cao, dừng xe ở chỗ an toàn, tắt máy, chờ máy nguội rồi mới kiểm tra bình phụ. Không mở nắp két khi máy còn nóng. Nếu thấy rò nước hoặc nhớt trắng đục thì không nổ máy lại mà đưa xe ra tiệm.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào ra tiệm |
|---|---|---|---|
| Nóng khi kẹt xe, chạy đều thì mát | Két bẩn, gió ít | Vệ sinh két | Không đỡ sau khi vệ sinh |
| Bình phụ cạn, phải châm thường xuyên | Rò rỉ ống, két, bơm nước | Châm đúng vạch, tìm chỗ rò | Hụt lặp lại |
| Két nguội mà máy nóng | Van hằng nhiệt kẹt, bơm nước | Không chạy tiếp | Đi ngay |
| Nóng kèm máy yếu, tiếng gõ | Thiếu nhớt, nhớt cũ | Kiểm tra nhớt | Đi ngay |
| Nhớt trắng đục, khói trắng | Nước vào máy | Không nổ máy | Bắt buộc |
Exciter làm mát thế nào
Theo Yamaha Việt Nam, Exciter 155 VVA dùng động cơ 155,1 cc, 4 thì, 4 van, SOHC, làm mát bằng dung dịch. Két làm mát kích thước 110 x 183,5 mm. Hệ thống có van hằng nhiệt (bộ điều chỉnh nhiệt) giúp máy nhanh đạt nhiệt độ làm việc. Máy nguội thì van đóng, nước chỉ chạy trong máy. Máy nóng thì van mở, nước đi lên két để toả nhiệt.
Exciter là xe côn tay hay được chạy nhanh, rú ga dài. Máy làm việc ở vòng tua cao nên sinh nhiệt nhiều hơn xe số phổ thông.
Nguyên nhân khiến Exciter nóng máy
Thiếu nước làm mát. Rò ở cổ dê, ống cao su, nắp két, phớt bơm nước. Tổng dung tích mạch làm mát không lớn nên hụt một chút là máy nóng rõ.
Két tản nhiệt bẩn. Két đặt phía trước, hứng bùn đất, lá cây, côn trùng. Lá tản nhiệt bị bít hoặc bẹp thì toả nhiệt kém, nhất là khi đứng yên hoặc đi chậm.
Dùng nước lã thay dung dịch. Nước lã tạo cặn, gỉ trong két và áo nước, lâu dần tắc đường nước.
Van hằng nhiệt kẹt đóng. Nước không lên được két. Dấu hiệu: máy rất nóng mà két và ống dưới két vẫn nguội.
Bơm nước yếu. Cánh bơm mòn, phớt hỏng làm nước lưu thông chậm.
Nhớt cũ, thiếu nhớt. Nhớt ngoài bôi trơn còn giúp giải nhiệt. Theo Yamaha Việt Nam, dung tích dầu máy của Exciter 155 VVA là 1,10 lít. Yamaha cũng khuyến cáo thay lọc dầu tinh bằng giấy trên Exciter sau mỗi 6.000 km.
Chạy vòng tua cao lâu, chở nặng, độ máy. Độ nồi, độ pô, tăng bơm xăng làm máy làm việc nặng hơn.
Làm gì khi đồng hồ báo nóng
- Tấp vào lề an toàn, tắt máy. Không để nổ cầm chừng cho mát, vì đứng yên không có gió qua két.
- Chờ máy nguội hẳn. Ít nhất 20 đến 30 phút, sờ vào nắp máy không còn nóng rát.
- Không mở nắp két khi nóng. Dung dịch có áp suất, có thể phụt ra gây bỏng.
- Kiểm tra bình phụ. Mức phải nằm giữa hai vạch. Thiếu thì châm dung dịch làm mát. Giữa đường không có thì châm tạm nước sạch để về, sau đó thay đúng dung dịch.
- Nhìn đường ống, dưới gầm. Có vệt nước, cặn khô quanh cổ dê là đang rò.
- Rút que thăm nhớt. Nhớt trắng đục là nước đã vào máy, không nổ lại.
- Chạy chậm về tiệm nếu mọi thứ bình thường, theo dõi đồng hồ nhiệt.
Thợ sửa thế nào
- Vệ sinh két. Xịt nước áp lực thấp từ phía sau két ra trước, nắn lại lá tản nhiệt bẹp.
- Súc rửa mạch làm mát. Xả dung dịch cũ, súc cặn, đổ dung dịch mới và xả gió (xả bọt khí).
- Kiểm tra van hằng nhiệt. Ngâm vào nước nóng xem có mở không. Kẹt thì thay.
- Kiểm tra bơm nước và phớt. Rỉ nước ở lỗ báo bơm là phớt hỏng.
- Thay nhớt và lọc nhớt đúng loại, đúng lượng.
- Kiểm tra cảm biến nhiệt độ nếu đồng hồ báo nóng mà máy thực tế không nóng.
Khi nào phải ra tiệm ngay
- Nhớt trắng đục hoặc khói trắng dày, mùi ngọt ở pô.
- Nước hụt nhanh, rò thành giọt.
- Máy nóng mà két nguội.
- Máy yếu, có tiếng gõ sau khi nóng. Có thể đã bó piston nhẹ.
- Đèn báo lỗi động cơ sáng cùng lúc.
Chạy tiếp khi máy quá nhiệt có thể làm cong mặt máy, cháy gioăng, bó máy. Sửa những lỗi này tốn hơn rất nhiều so với thay nước làm mát hay một đoạn ống.
Lịch chăm sóc hệ thống làm mát
- Kiểm tra mức nước ở bình phụ mỗi lần thay nhớt và trước chuyến đi xa.
- Vệ sinh két khi thấy bám bùn, nhất là sau mùa mưa.
- Thay dung dịch làm mát theo lịch trong sổ bảo dưỡng của Yamaha hoặc khi dung dịch đổi màu, có cặn.
- Không dùng nước lã lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Xe Exciter bị nóng máy có chạy tiếp được không?
Không nên. Dừng xe, tắt máy, chờ nguội rồi kiểm tra nước làm mát. Nếu đủ nước và không rò, có thể chạy chậm về tiệm và theo dõi đồng hồ nhiệt.
Xe Exciter bị chảy xăng có làm nóng máy không?
Chảy xăng không trực tiếp làm nóng máy nhưng rất nguy hiểm khi gặp máy và pô nóng. Nếu thấy xăng rỉ, tắt máy ngay, không nổ lại cho đến khi sửa xong.
Đổ nước lọc vào két Exciter được không?
Chỉ nên châm tạm khi khẩn cấp. Nước lọc không có chất chống gỉ, chống sôi, dùng lâu tạo cặn và gỉ trong két. Về nhà nên xả và thay dung dịch làm mát chuyên dụng.
Xe Exciter bị chết máy khi đang nóng là do đâu?
Có thể do máy quá nhiệt, bơm xăng yếu khi nóng, cảm biến nhiệt độ lỗi hoặc mô bin, IC chập chờn khi nóng. Để nguội rồi thử lại, nếu lặp lại thì cần thợ đọc lỗi.